Blog o zdrowiu i zdrowym żywieniu oraz szybkim gotowaniu

Magnez: formy, dawki i co wolno o nim napisać na etykiecie

Na etykiecie suplementu z magnezem najważniejsza jest ilość samego magnezu w porcji dziennej, a nie masa związku. Forma, czyli cytrynian, diglicynian, treonian albo tlenek, przesądza głównie o tym, ile kapsułek potrzeba na tę samą ilość magnezu. Treść oświadczeń o działaniu wynika z unijnego wykazu i producent nie może jej zmieniać.

Ile magnezu jest w cytrynianie, diglicynianie, treonianie i tlenku

W suplemencie magnez jest połączony z inną cząsteczką, która też waży. Dlatego 500 mg cytrynianu magnezu to nie 500 mg magnezu. Udział magnezu w czystym, bezwodnym związku wynika z masy cząsteczkowej (baza PubChem, NIH):

Forma Magnez w związku Związek potrzebny na 100 mg magnezu
Tlenek magnezu 60 % ok. 170 mg
Cytrynian magnezu 16 % ok. 620 mg
Diglicynian (bisglicynian) magnezu 14 % ok. 710 mg
L-treonian magnezu 8 % ok. 1210 mg

Tlenek prawie nie rozpuszcza się w wodzie, a w warunkach jak w bardzo kwaśnym żołądku rozpuściło się go 43 %. Cytrynian rozpuszczał się w 55 % już w czystej wodzie, a po jednorazowej dawce więcej magnezu trafiało do moczu niż po tlenku (Lindberg i wsp., 1990). Diglicynian to magnez związany z glicyną, czyli aminokwasem. U 12 osób po usunięciu części jelita był lepiej tolerowany niż tlenek (Schuette i wsp., 1994). Z L-treonianu organizm wchłania magnez (EFSA, 2024). 3000 mg treonianu to ok. 250 mg magnezu, a ta forma nie jest przeznaczona dla kobiet w ciąży i karmiących.

Według przeglądu badań Schuchardta i Hahna (2017) rodzaj soli ma mniejsze znaczenie, niż się często uważa. Więcej zależy od porcji: z kilku mniejszych dawek w ciągu dnia organizm wchłania większy odsetek magnezu niż z jednej dużej.

Miligramy magnezu, miligramy związku i % RWS

Referencyjna wartość spożycia (RWS) to punkt odniesienia dla przeciętnej osoby dorosłej. Dla magnezu wynosi 375 mg dziennie (załącznik XIII rozporządzenia UE nr 1169/2011). Dotyczy samego magnezu, więc % RWS liczy się od miligramów magnezu w porcji zalecanej do dziennego spożycia, a nie od masy związku (dyrektywa 2002/46/WE, art. 8).

Przykład z prawdziwej etykiety: kapsułka zawiera 81 mg magnezu z cytrynianu, a największa porcja dzienna to 3 kapsułki. 3 × 81 mg = 243 mg magnezu, a 243 : 375 = 64,8 % RWS. Gdy na froncie opakowania widać masę związku, np. 1000 mg cytrynianu, magnezu jest w tym ok. 160 mg. Woda krystalizacyjna i dodatki obniżają tę wartość, więc rozstrzyga tabela.

Co wolno napisać na etykiecie: 10 zdań z wykazu UE

Oświadczenie zdrowotne łączy składnik z funkcją organizmu. Dozwolone są tylko oświadczenia z wykazu UE (rozporządzenie Komisji nr 432/2012), pozostałe są zabronione (art. 10 rozporządzenia nr 1924/2006). Dla magnezu wykaz zawiera 10 zdań:

  • Magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia
  • Magnez pomaga w utrzymaniu równowagi elektrolitowej
  • Magnez przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego
  • Magnez pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego
  • Magnez pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni
  • Magnez pomaga w prawidłowej syntezie białka
  • Magnez pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych
  • Magnez pomaga w utrzymaniu zdrowych kości
  • Magnez pomaga w utrzymaniu zdrowych zębów
  • Magnez odgrywa rolę w procesie podziału komórek

Warunek: produkt musi być co najmniej „źródłem magnezu”, czyli zawierać znaczącą ilość, którą załącznik XIII rozporządzenia 1169/2011 określa co do zasady jako 15 % RWS. Etykieta nie może też przypisywać suplementowi właściwości zapobiegania chorobom ani ich leczenia (dyrektywa 2002/46/WE, art. 6). Suplement diety nie jest lekiem.

Górny poziom 250 mg, skutki uboczne i interakcje

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) przyjął dla dorosłych, także w ciąży i podczas karmienia, górny tolerowany poziom spożycia (UL) 250 mg magnezu dziennie. To największe codzienne spożycie, przy którym nie oczekuje się szkodliwych skutków. Limit obejmuje magnez z suplementów, wody i żywności wzbogacanej, bez magnezu naturalnie obecnego w jedzeniu. Przy ok. 360 mg dziennie u niewielkiej części dorosłych pojawiała się łagodna biegunka, a dawka podzielona na kilka porcji była lepiej tolerowana (EFSA, 2006).

Magnez zmniejsza wchłanianie niektórych leków. Według polskich charakterystyk tych leków doksycyklinę przyjmuje się co najmniej 2 godziny od preparatów z magnezem, a cyprofloksacynę 1–2 godziny przed nimi albo co najmniej 4 godziny po nich. Alendronian (lek z grupy bisfosfonianów) przyjmuje się co najmniej 30 minut przed pierwszym posiłkiem, napojem i innym lekiem dnia, a preparaty z wapniem, magnezem i innymi jonami wielowartościowymi zmniejszają jego wchłanianie.

Nadmiar magnezu we krwi (hipermagnezemia) zdarza się rzadko. Do grup ryzyka należą osoby z upośledzoną czynnością nerek oraz osoby przyjmujące leki lub suplementy z magnezem (Aal-Hamad i wsp., 2023).

Suplementy z magnezem w różnych formach, od cytrynianu po diglicynian, ma w ofercie sklep OVEA Health. Ile magnezu potrzeba w ciąży i kiedy sięga się po suplement, opisuje poradnik OVEA o magnezie w ciąży.